Geen dak boven je hoofd maar wel 300 vrienden
calendar
dinsdag, 20 november 2012
by elise haarman

Best attent van Facebook dat hij meedenkt in je vriendenkeuze, al zijn de suggesties soms niet erg voor de hand liggend. Zo word ik regelmatig gekoppeld aan oud-klasgenoten waarvan ik me hun bestaan nauwelijks herinner. Negeren is dan mijn primaire reactie. Maar gisteren won mijn nieuwsgierigheid het van de irritatie.

De vriendschapskandidaat in kwestie, laten we hem voor het gemak Anders noemen, was vroeger in de klas namelijk al een buitenbeentje, zo te zeggen randcrimineel. Ik zag op zijn profiel dat de tijd in het geval van Anders geen wonderen had verricht. Hij stond inmiddels niet alleen figuurlijk buiten de maatschappij, hij leefde ook buiten. Op straat.

Maar wél een Facebookaccount dus. Ik vroeg me verwonderd af of hij dan ook een smartphone zou hebben. Die hij af en toe bij het Leger des Heils zou komen opladen. Dan kende hij vast alle gratis wifi-hotspots in de stad op zijn duimpje. Of misschien zou hij daar wel een app voor hebben. Net als buienradar, die staat natuurlijk bij de favorieten. En altijd rechtsstreeks verslag doen van de leukste brugfeestjes.
Gefascineerd door mijn ontdekking, maar toch wel bevreesd bij de gedachte aan een eventuele vriendschap, bleef mijn cursor besluiteloos boven de “Uitnodigen”-knop hangen.

Anders bleek geen uitzondering. Enige research leverde op dat Facebook een heuse hype aan het worden is onder daklozen. Het blijkt zelfs dat een Amerikaan serieus onderzoek heeft gedaan naar het fenomeen. Zijn conclusie: daklozen gebruiken Facebook in de eerste plaats om goede ervaringen uit te wisselen voor het vinden van een maaltijd en een veilige, warme plek voor de nacht. Maar ook gewoon voor het leggen van contact. Ze ervaren eindelijk gelijkheid en acceptatie in de sociale omgang. Bijkomend voordeel is natuurlijk dat hun online contacten niet moeilijk doen over een lichte alcoholwalm of een vleugje lichaamsaroma.

Dat zette me aan het denken. In het plaatje dat ik van daklozen had, maken ze deel uit van een eigen daklozencommunity. Met een zekere hiërarchie en harde regels, anders word je verstoten en ‘op straat gezet’. In ruil voor je lidmaatschap ontvang je bescherming van de groep tegen dreiging van politie, vrieskou en honger. Verder stel ik me voor dat je het grootste deel van de dag bezig bent met geld inzamelen voor de opvang en het stillen van je broodnodige levensbehoeften.

Ik dacht tot voor kort dat je op straat zo druk zou zijn met overleven, dat je van zaken als emancipatie en acceptatie niet wakker zou liggen. Fout gedacht. Wist je dat het overgrote deel van de kennissen van een dakloze gewoon in een huis woont? En waar spreek je dan af als je elkaar wilt ontmoeten? Als huizenbewoner voel je je niet echt op je gemak onder de brug. Hetzelfde geldt voor een dakloze in een restaurant of bij iemand thuis op de bank.

Facebook is inderdaad een uitkomst. Misschien zijn die absurde vriendschapssuggesties helemaal zo gek nog niet. Gemeenschapsdenken 2.0; word vrienden met een dakloze, een verrijking voor je profiel. En via mij krijgt Anders er meteen een hele serie huizenbewoners als mogelijke vrienden bij. 

Zo blijft het netwerk maar groeien. Als de meervoudige persoonlijkheden op straat zich ook allemaal aanmelden, heeft Facebook straks meer accounts dan wereldburgers. Dat wordt pas interessant. Maar mijn cursor zweeft nog even verder…

Terug naar overzicht...